Her çocuğun hızı farklıdır; ama konuşma gelişiminin belli kilometre taşları vardır. Bunların belirgin biçimde gecikmesi bir değerlendirme sebebidir.
Yaşa göre beklenenler
| Yaş | Beklenen |
|---|---|
| 12 ay | Hece tekrarları, "anne/baba" gibi ilk kelimeler, adına tepki |
| 18 ay | 10–20 kelime, basit yönergeleri anlama ("topu ver") |
| 2 yaş | 50+ kelime, iki kelimelik cümle ("baba git") |
| 3 yaş | Üç kelimelik cümleler, yabancıların çoğunu anlayabildiği konuşma |
| 4 yaş | Uzun cümleler, olay anlatma, soru sorma |
Olası nedenler
İşitme kaybı (en sık atlanan neden), dil gelişim gecikmesi, otizm spektrum bozukluğu, zihinsel gelişim gecikmesi, ağız-dil kaslarında güçsüzlük, çok az konuşulan ya da ekran süresinin yüksek olduğu ev ortamı. İlk adım her zaman işitme testidir.
Evde yapabilecekleriniz
- Ekran süresini azaltın; 2 yaş altında mümkünse hiç.
- Yaptığınız her şeyi kısa cümlelerle anlatın: "Elmayı kesiyorum."
- Çocuğun söylediğini genişletin: "Top." → "Evet, kırmızı top."
- İstediği şeyi hemen vermeyin; göstermesi, ses çıkarması için kısa bir bekleme bırakın.
- Her gün kitap okuyun; resimleri adlandırın, sorular sorun.
Ne zaman uzmana?
18 ayda kelime yoksa, 2 yaşında iki kelimelik cümle kurmuyorsa, 3 yaşında konuşması anlaşılmıyorsa ya da kazandığı kelimeleri kaybettiyse beklemeyin. Dil ve konuşma terapisi ne kadar erken başlarsa sonuç o kadar hızlıdır. RAM raporu olan çocuklarda terapi ücretsizdir; süreci birlikte başlatabiliriz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize ve RAM'a başvurun.